Skip to main content

Metro Manila State of Calamity

Kalpasan ti mano nga aldaw nakalung-aw met laeng da tao iti didigra nga inyed ti Bagio Milenyo. Tallo nga aldaw nga awan ti danum ken kuriente ket inan-anusan ti kingki a pagsilawan ken agraman agong a ngumis-ngisit (adda shortage ti candela) pati rasion ti danum ket paggiinnagawan ti tao.

Bigat ti Huwebes ket simrekak pay laeng tapno asikasuek ti projectko sadiay Peninsula Hotel. Itirtiranan ti tudo ngem agsardengsardeng. Nakullaapanen ti tangatang ngem awan pay ti tudo. Alas onse ti bigat idi inkeddeng ti bossko a pagawidendakamin ngem dadtan ti bayakabak ken angin a sumiwetsiwet. Agkudredkudrepen ti silaw.

Inkeddengko pay laeng ti ag-malling tapno palippasen ti bagio ngem mangrikrikepen ti Glorietta ket SM Makati laengen ti nakalukat. Simmalipengpenggak kadagiti paglakuan ta makitak iti ruar urayna la itayap dagiti signboard ket dagiti kaykayo iti natulid da aminen.

Apaghusto nga ala una ti malem idi ipeggesna ti angin. Kunakno likkabenna dagiti atep ti MRT. Awanen ti agbiahe a lugan.

Idi nakalabas ti bagio inkeddengkon ti agawid uray no kumalimbitinen da tao iti Bus. Nakakaasi tay maysa a nalabsanmi a lugan. Natupakan iti billboard ket uray la narimrim-it. Ti expressway maysa a linia laengen ti malasatan ta nakaballangan dagiti kayo iti kalsada. Kadduan dagiti billboard ti immagep iti daga. Ket dagiti poste ti kuriente a sementado nattuang da amin. Napugsat dagiti kable.

Imbag ta di natupakan ti timmayab nga atep ti karrubami tay terrace ti ab-abanganmi nga apartment. Dakkel koma a trabahok. Agraman katre ti karruba timmaytayab.

Kinabigatanna di kamin simrek ta ti intero a Manila ket awan ti power. Iti unos ti nasurok lima a tawenko ditoy Manila ket nakitak met aminen ti inyed ti bagio ditoy ngem grabe daytoy Bagio Milenyo ta itak laeng a nakita ti kastoy nga inyedna a sagaba.

Pati ATM ket pillienda ti bangko. Tay BPI nga accountko dida man awaten (naka generator dagiti bangko idi biernes) ditoy FTI Complex. Ken uray kadagitoy aglokoloko ti signal ti selpon. Nagrigat a tiempuan agpukawpukaw.

No koma adda kudeta iti Malakaniang di mi koman naam-ammuan ta awan met pagdenggan iti damdamag. Nasayaaten koma ta maipadada iti napasamak idiay Thailand.

Ket itay laeng parbangon a naaddaan kami iti kuriente ken danum. Back to normal ti biag. Agraman ti ramramit ket gimmanadan. Timmagari ti aglawlaw.
Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…