Skip to main content

No Food Crisis Authority

Naragsak dagiti mannalon iti pannakiumanko kadakuada iti bakasionko itay napalabas a lawas gapu ta iti unos ti panagbiagda ket ita laeng a nakapaglakoda iti apitda iti nangato a kantidad. Manipud iti 9.00 idi bayag (2nd cropping) ti 2007 ket uray la nadoble ti nakabayadan ti sangakilo nga irik ita. Immabot angingga iti 17.50 ti sariwa (tay kair-irik) laeng.

Iti bangbangir nga isemko, kasla awan met laeng iti serbina iti ingangato ti balor ti naapitda, ta amin met a magatang ket ngimmato ti presio. Mas pay ketdi nga agrabiadoda.

Maikadduak nga aldaw, simmangpet tay agkolkolekta iti padanum, National Irrigation Administration-ZRIS. Idi ta kitan tay kabsatko ti bayadanna ket uray la napamusiig ta ngimmato ti nakaimaldit iti papel. Nagriri ti kabsatko ngem kuna tay kolektor a ngimmato kano ti panagsingirda, ta ngimmato kano met ti bayad ti irik. Naa! Apay a kasdiay? No dadduma dida met makatulong ta isuda pay ti problema dagiti mannalon, ta sakbay a makatalonka pakarsam pay diay kinelleng, no met tiempo met ti tudo layusenda dagiti raep.

Dinamagko kadagiti kaarruba no adda panagkurang iti supply ti bagas, kunkunada nga iti Metro Manila laeng kano ti ayanna dayta. Aglalo kano ita ta kaap-apit laeng. Maikaddua gamin ti Lasam a kangattuan iti maap-apit iti intero a Cagayan.

Apay a diyo koma ilako iti NFA (National Food Authority) ti apityo tapno makatulong kayo iti pagilian?
Mayat koma no kasta kunada ngem Apo ta nagrigat met ti mangilako iti apit kadakuada, permi ti panagistriktoda kadagiti irik a mailako kadakuada (NFA) ta kasapulan kano a natangken(Dry) ti irik a maipan kadakuada, ken nalaklaka kano ti balor ti sangakilo. Siempre no sika a mannalon apay pay a piliem ti NFA, dumiretso kan kadagiti rice trader, a! Aglaplapusanan ti irik no an-anagen, no ti NFA ket tulonganna met koma dagiti mannalon. Di bale a malugi koma ti gobierno iti biag dagiti mannalon ngem tay malugi gapu ta kurakoten dagiti buaya iti takem.
Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…