Skip to main content

Facebook No More


Nangrugi ti essemko iti social networking idi 2005 iti Multiply ngem diak unay naganasan ket nanglukatak iti Friendster, maysa a site a gangani kaaduan kadagiti subscriberda ket Filipino (nanglukatda pay iti opisinada ditoy Filipinas). Ngem idi 2008 naumaak daytoy gapu siguro ti buntogna no ti socialization ti pagsasaritaan ta saan unay napintas ti format programmingda. Ket nagangayanna, binay-ak lattan nga aktibo ti accountko agingga ita uray no diak bisbisitaenen.

Kadagiti un-una a bulan ti 2009, nasarakak daytoy Facebook(FB). Ti kiuriosidadko kadaytoy a social networking site ket kasla nagungar iti unegko, ta idi ket pagsasaritaandan ti FB iti amin a suli ti net, media ken agraman telebision. Nag-numero uno pay daytoy iti US a nangagaw iti posision ti Myspace.

Diak ninamnama a ti kiuriosidadko iti FB ket takawenna ti produktibo nga orasko. Ngamin kompleto daytoy a site iti pakigayyemman (makitam pay dagiti dati a classmatemo idi), adda dita ti chat, picture sharing, ken ti pinakanumero uno a mangpaadict iti tao nga adda accountna ket ti ay-ayam (games). Kas kuna iti survey, ti kano makagapu no apay nga agingga ita ket napudot latta ti FB ket gapu kadagitoy online levelling games, ti saan a maungpot-ungpot nga ay-ayam.

Nangrugiak iti pinakasimple a game agingga a nagtinnag iti Zynga Games, ti kasikatan ken kabaknangan kadagiti amin nga online games provider. Adda dita ti Farmville, Cafe World, Treasure Isle, Frontierville, Yoville, Mafia Wars ken dadduma pay. Ngem ti naguperak unay iti oras ket ti Mafia Wars, gubat daytoy dagiti mafiosi iti major a siudad ti lubong. Adu man ti nagbalin a gayyemko gapu kadaytoy. Ta no ad-adu ti (virtual) a gayyemmo, napigpigsaka a pumarmek kadagiti kabusor.

Ngem kadaytoy kallabes laeng a lawas, nagpampanunotak no maiyannatup kadi nga ibusek ti orasko kadaytoy ket awan met maganabko. Ditoyko a napagdesisionan nga i-delete laengen ti accountko. Ti diaske a Facebook ket gangani dinak pay ibbatan ta uray i-deletekon, mabalin kano pay nga agsubliak iti las-ud ti 14 nga aldaw. Amangan ta agbabawi kano ti panunotko? Saanen!

Ita mas addan orasko nga agsurat ken agbasa kadagiti impormasion a makatulong para kaniak.

Irekomendak a basaenyo daytoy: How to Defeat a Facebook Addiction.

Ladawan: http://www.wikihow.com/

Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Mi Ultimo Adios - Maudi a Pakada

Maudi a Pakada
(Dr. Hermogenes F. Belen’s Ilocano translation of Dr. Jose P. Rizal’s “Mi Ultimo Adios”)

Agpakadaakon ay-ayatek nga ili: ayuyang nasudi a lawag!
Gameng dagiti baybay daya: saniatami a napukaw…
Biagko siaayatak a mangidiaya: nakurapay, awanen gasat
No koma pay nasudsudi, nay-ayamuom, ken nalaslasbang
Ipaayko pay la kenka no isut’ mangted pagimbagam!

Kadagiti tay-ak paggugubatan : iti kapingetan ti laban
Impatlit’ daddumat’ biagda : awan duadua, awan alidunget!
Ti lugar awan kaimudinganna : laurel, lirio, wenno sypres :
Pagbitayan wenno dangadangan: panagtibay wenno panagranget:
Padapada no agpaay pagimbagan ti ili ken pagtaengan…!

Matayak no makitak iti tangatang ti agbukan a lawag
A mangirakurak iti agsapa: sukat rabii a nalidem!
No kasapulam ti maris: maris a pangtina iti bannawag
Ibukbukmo, ipasagepsepmo ti umiso a kanito ‘toy darak
Tapno ti sinamar iti kaippasngay a lawag palangtuem!

Inar-arapaapko idi ubingak: naganusak nga atutubo…
Inar-arapaapko idi nataenganak: ad…