Skip to main content

Posts

Showing posts from 2011

Dagiti Bato

Manipud iti eskaparate inruar ni Nana Merced dagiti koleksion a bato ti lakayna. Iti las-ud ti uppat a dekada a panangdennada nga agassawa agingga ita ket maburburtiaan pay laeng no ania ti pangisagratan ti lakayna kadagitoy a batbato a ganganin mangpunno iti igid ti salada. Maklaat laengen daytoy no iti kada panagawid ti lakay adda bitbitna a bato.

Iti naminsan a panagdalusna ket napukaw ti maysa kadagitoy, isu met ti gangani a nagap-apaanda. Ti pay met pinakapaborito ti lakay a naidisso iti tengnga ti naawan. Daytoy a bato ti kadakkelan, nasileng nga uray no di a dalusan ket rumimatrimat latta uray no mano a tawen ti napalabas.

Imbag ta nakita met laeng ni Nana Merced daytoy iti bolsana idi aglaba. Inyawatna daytoy iti lakayna ket uray la naagkan ti lakay daytoy a dina man laeng narikna iti mano a tawen a panagdennada. Pati panangkablaaw iti tunggal anibersario ti kasarda di inaramid ti lakay. Manipud kadaydi a pasamak dinan binibiangan dagiti bato.

Itay parbangon nagbilin ni lakay…

Maysa a Bulong

(maysa a patarus)

Maysa a bulong, ti kaudian kadagiti amin iti sanga ti maple:
a pulpuligosen ti aragaag nga angin ti *Disiembre, matnag
iti pempen ti padana, in-inut nga agsardeng, ket kumusnaw. Awan
ti nangdayaw iti pannakidangadangna iti angin,
awan ti nangsurot iti itatayokna, ita awanen ti makailasin
kenkuana ta timmiponen kadagiti bulbulong, awan ti nakaimatang
iti inaramidko. Siakto laeng.

December 29, 2011

--------

A LEAF
by Bronislaw Maj

A leaf, one of the last, parts from a maple branch:
it is spinning in the transparent air of October, falls
on a heap of others, stops, fades. No one
admired its entrancing struggle with the wind,
followed its flight, no one will distinguish it now
as it lies among other leaves, no one saw
what I did. I am
the only one.



--------

*Disiembre - nairanta a nabaliwan. Maysa daytoy a klase ti suicidal a daniw. Agsapsapulak iti mabalinko nga ipatarus idi nasapulak daytoy a daniw ni Bronislaw Maj, maysa a Polish a mannaniw. Kusto met a nagparang i…

Nalabbaga ti Bulong Dagiti Poinsettia

Nakatangkayagen diay init ket kuminnit ti pudotna nupay bulanen ti Disiembre. No kastoy koma ket nasalemsem koman uray iti bigbigat agingga iti tengnga't aldaw.

Rummuarakon iti gate a mapan sadiay opisina idi makitak ti kaarubami a nataengan iti bangir ti kalsada a mangsibsibog kadagiti mulana a poinsettia. Nalalangto dagitoy ngem masdaaawak ta awan ti pagilasinan a poinsettia daytoy no diam asitgan ta nakatingtingra a berde ken umamarilio.

"Naimbag a bigat, Nana Merced! Permi met ti pangbistiyo kadayta mulayo."

"Wen, barok. Napia la a pangiliwliwag iti panagmaymaysa."

Sipud gamin natay daydi lakayna idi kanikadua a tawen ket agmaymaysan daytoy a kaduana ti maysa a katulongan iti balay. Dagiti dua nga annakna ket agpadan nga adda pamiliana ket agnaedan sadiay Amerika.

"Poinsettia kadi dagita mulayo, Nana?" Pinangsiertok amangan ta nagriroak.

"Wen, barok. Masdaawak ta kuna diay naggatangak idi napalabas a bulan ket agbaliwto ti kulor dagiti bulon…

Bumbumsog

Napiduakon ti nagtomar iti Kremil-S ngem awan ketdi ti nagsamayanna. Immawagak sadiay opisina tapno ipakaammok a diak makastrek. Atapek a sumro manen ti peptikko. Idi laeng napan a tawen nga intartaraydak sadiay ospital gapu iti isu met laeng a sagubanit. Napunnuanak manen siguro iti diak pammigbigat gapu iti panagdardaras.

Nupay kasla inangin ti tiyanko, inkeddengko ti rimmuar a mapan iti talipapa tapno gumatang iti mabalin nga ipauneg. Inin-innayadko laeng ti nagna ta iti kada aksawko kasla kiborenna ti nagunegko. Apagkusto met a masabatko ti agidurduron iti kariton. Napno ti karitonna kadagiti agduduma a saba ngem ti damilig ti nakasentruan ti matak. Inasitgak tapno gumatangak. Agpapada ti kaatiddog ken kalulukmeg dagiti sapad. Bumbumsog iti kimmunig nga ukisda. Indumogko ti nagpili ngem tengtenglek ti tiyanko. Idi iyawatko ti bayadko ket kumidar a kumarintar manen ti panagsikawna.

Nagtarayak a nagsubli ngem nasabetko ti agbusbusina a traysikel. Kagiddan ti makatitileng nga uni ti…

mi bella mujer

kanayon a birhen ti darikmat.
iti tunggal agtungpungta,
igupem ti pigsak
ket pagdaraennak.



Dec 11, 2011

Dagiti Banag a Di Maiggaman

Mabalin a ti kinalibnos ket awan
kadagiti maiggaman a banag.

Kas itay bigat a riniingnaka ni baketmo babaen iti agepna;
nagdayamudomka ta katibnok pay laeng ti panagkukotmo,
ta ti kinasalemsem ti aglawlaw
kumaradap a mangapros kadagiti kudilmo
ngem degdegannaka ti darang dagiti arakupna.

Iti panangitayam iti dakulapmo manipud iti gripo
- tapno ugasam ti tugot ti agpatnag
uray no kasano kainget ti panagdekket dagiti ramaymo,
sumari latta ti danum,
mariknam ti kinaaddana, ti panangdalusna ti rupam,
ngem kigaw, agalus-os a tumipon iti daga.

Ket iti panagtamdagmo iti tawa,
salputen ti sinamar ti ubing pay nga init,
ti rupam, nasaniit iti panagdissona
ngem biagenna ti daram ket pabukarenna ti kaunggam,
ngem uray no petpetam diamto maiggaman.

Iti iruruarmo tapno sarangtem ti isasangbay ti bigat
kas iti napalpalabas nga aldaw
gagangay a dagiti bulong ti kayo iti arubayan
dida agriri, awanan rikna,
awanan ngiwat nga agtukkiad ngem paiturayanda ti angin,
aginiinda tunggal isala ida ti di m…

Babato ti Sagumaymay

maregreg ti babato ti sagumaymay
iti malem nga agtutuglep ti daya
dennesenna ti agalingawsaw ti gurigor
ti mail-ila a barukong ti kapanagan
maigampur daytoy nga agtotok iti lulunan
ti kimraang a sayugan
ket sadiay agpatiayanud a kas mutia
nga igupen ni kalantangan.


Dec 10, 2011

Panagbukar

tunggal bigat no di pay nakamulagat ti init, paggaayat ni bubuyog ti agampaampayag kadagiti sabong iti deraas. agallaalla daytoy kadagiti nakaukrad. maminpinsanna a pasayagan ti tunggal nakaisem a sidadaan a mangpatuloy kenkuana ket kalpasan ti pannaigup dagiti diro pumanaw daytoy nga awan aniamanna. sumurnadto manen iti sumuno a bigat.

kadagiti tartaraudi nga aldaw ti kalgaw nga isasangbayna, natukay ti imatangna iti kurisabong iti tengnga dagiti nakabukaren a sabong. malaksid a daytoy laengen ti nabatbati kadagiti kasadaranna, isu laeng ti naidumduma iti kinabussog. sinublianan ni bubuyog daytoy iti malem ngem kas iti dati, nakakeppet latta. namintallo a bigat a sinublina.

iti maikapat a bigat, inunana ti kurisabong a nagdissuan ket di a napaay. agbittaken ti nakakalupkop kadaytoy. sumirsirip ti umuna a puraw a petalo. kadagiti nalabbaga a sabong daytoy laeng ti naiwawa a puraw. inkarina a daytoy ti pangibatianna iti dagumna. kadakuada a bubuyog, kaipapanan ti pannakaidasay ti pann…

Pasintawi

iti tengga, naipasdek ti pagarianna
sipapanakkel a mangwanwanawan dagiti matana
     "daytoy ti pagariak,
     daytoy a daga ti nakaimulian dagiti pasamak,
     ti nakaiparukpokan ti dara ken anges ti pagiliak
     iti amin a gundaway, iti rabii ken aldaw sibabantayak."
manipud iti abagatan nagdisso ti maysa a kalapati iti abagana,
ket inyegna ti nabara a wayawaya ti nakaparsuaan.


-November 30, 2011

Sarsarita - 11/18/11

Mabalin a kunaen a ti lubong ket maysa nga abut para iti naparsua
a mabalinna a pagidulinan kadagiti bambanag.
Adda kenkuana a mangpili iti pakalaglagipanna.
Adda kenkuana no ti ipisokna dita nga abut ket
maysa nga eppes a binatog
wenno pillienna laeng dagiti naiimbag a binukel.
jfi - - 11/18/11

Panagbaniaga

ar-arapaapek dagiti kimmapas a nginabras ti naluoman a sabong ti payukpok a puyotan ti naumbi nga angin ket sinasinaenna a saggaysaen nga ipusing manipud iti kimmapetanna nga ungkay sana ipayugpog iti salogan, iti pingping ti ubing a di sineknan ti lawag.



Kastoy nga Ipabulosko ti Dagensen

Kastoy nga ipabulosko ti dagensen;

ipakuyogko iti mauyos nga angin
a nauksot manipud iti barukong
ket manipud iti apros ti aglawlaw
bilinek daytoy nga itawatawna iti langalang
ket sadiay bittakenna a kas karkarna,
pirsapirsayenna a kasla kapas,
tapno ti aningaasna dumanon iti ngato,
maidaton a kas simamansa nga espiritu
a kadagsen ti anabaab ti lubong,
sumrek iti kaunggan ken panunot ti ukom.
iti pannakaipuyotna manen iti daga
mapasin-aw a kas maysa nga anges.


11/11/11

Mama Pabulodannak Man ti Sangapulo Piso

Naulimeken ti aglawlaw idi sumangpet ti ina iti balayda. Ganganin dina maibagkat dagiti sakana nga umuneg ta kasla aglusdoy daytoyen gapu iti bannogna a naggapu manipud iti trabahona. Sa ita maipasabat kenkuana ti siam ti tawenna a buridekna a lalaki a nakaarakup iti hamba ti ridaw. Agur-uray iti isasangpetna.

"Mama, mabalin ti agdamag?" kinuna ti ubing.

"Wen,ania kadai daydiay?" insungbatna.

"Sagmamano kadi ti sueldom iti kada orasmo, Mama?"

"Ay, Apo, ania kadi dayta damdamagemon. Inka ket maturogen." panangibugtakna.

"Ngem, Mama, kayatko laeng a maammuan met."

"Limapulo Piso ti kada orasko. O, daytan, napnekan?"

"O," nagtungtung-ed ti ubing. "Mama, pabulodandak man 'garud ti sangapulo piso"

"Inka maturogen, makaungetakon, 'ne." Ngimmato ti tono ti boses ti ina.

Nagar-arudok nga immuneg ti ubing iti kuartona. Napalbaagna ti ridaw. Dina kayat ti maungtan wenno mabaut ngem napigsaannansa.…

Naimas Latta Ti Idasarmo

Naimas latta ti idasarmo 
a kas daydi umuna nga aldaw 
a pinuypuyotam ti dalikan. 
Isu daydi ti umuna 
a panangsangom ti pagariam.
Sinungrudam iti nakusep a kayo
tapno parubrubam
ket kunam nadardaras
ti panagburek ti insaangmo.
Ngem iti tunggal pangisuksukmo
iti naata a napisi a pasakwati
lallalo met daytoy a di makaanges
ket subadannaka ti napuskol nga asuk.
Nagangayan saan a natutor
ti bagas ti panagbaliwna
ket naikurway iti paraangan
a pinagaagawan dagiti dumalaga ken kawitan.

Kasta siguro ti kasasaadta
a nasapa a pinadarang ti pudot.
Iti kinaganusta, uray no an-anuen
ket di makaparnuay iti umanay nga apoy
ken iti umno a pudot a mangpasukat
iti langa ti maysa a banag.
Wen, namrayam laengen iti naglulua,
saan a gapu iti asuk a nangdalapus kadagiti matam
ngem ketdi iti kinaawan ti kababalinmo
a mangpartuat iti makaay-ayo a makan.
Ti taraon a pangagas kadagiti kettang
iti bangkag ken kataltalunan iti agmalmalem.
Iti tunggal panaglidlidmo iti kallub ti matam,
diam mapupuotan ti pannakatnag ti luam
iti tayab ti nape…

Ti Kasalisal

Iti panagpagnapagnak iti minuyongan itay bigat a mangkita iti sabong a kettelek koma tapno ipisokko iti plorera. Nabatumbalaniak iti bassit a tumatayab nga agakar-akar kadagiti agsulsulbod a sabong ti rosas. Mabalin nga agsapsapul iti mangpasangbay kenkuana tapno iyegna ti panungpalan sakbayda a maukom. Nagnaak a siinnayad tapno di matukay ti panangiyalimpatokna kadagitoy. Diak kayat a singaen iti akemna iti nakaparsuaan. Ta daytoy ti wagas ti lubong tapno agaraw a kas iti punganay.

Iti panangiwalinko ti puon ti mula tapno sip-akek ti sanga ti sabong a nangguyugoy iti matak, simmab-it ti siitna a nanggarumiad iti takiagko. Inapputko ti nasaem a kudilko a mangrugin a tumreman ti nalabbasit a likido. Iti panangiwagsakko ti dakulapko, naiparsiak ti sangkatedted a dara iti pingir ti petalo ti sabong a petpetpetak. Nakariknaak iti nasaniit iti maikadua a gundaway. Ita iti teltelko met ti narud-akan. Sumanengsengen ti uni nga umadayo. Gayam ti kinettelko isu koma ti pagdissuan ti tumatayab …

Tallo

(Manipud iti daniw ni Wislawa Szymborska nga The Three Oddest Words)


No isawangko ti sao a Masakbayan,
tinagikuan ti napalabas ti immuna a silaba.

No isawangko ti sao nga Ulimek.
Linasangkon daytoy.

No isawangko ti sao nga Awan,
Agaramidak iti banag a di pay naiparsua.









Panagpatubo iti Payyak

Gagangay laeng kadagiti babassit nga agang-anges nga ipugtitda dagiti aningaasda iti pakaisab-itanda. A kalpasan a nagdayyeng ket iwalang da laeng ti bunga ti alimpatok ken darepdep ti sanengseng dagiti kumarkaramot ti daga. Bay-anda a taraknen ti gundaway ket ulilaenda dagitoy. Makaammo a pessaan ti kaasi ti nakaparsuaan a mangappupo kadakuada manipud iti alsem ken apgad, iti pudot ken lamiis ti aglawlaw.

Iti panagkuyamda a kas awanan nagan, aggiinnunada a mangisam-ol kadagiti mabalin a mangited iti naan-anay a pigsa iti inda idadaliasat. Masdo dagiti nakakapsut. Kukua ti dakdakkel ti ad-adu a grasia. Lamuten dagiti napipigsa dagiti babassit. Ingusangosda dagitoy tapno agtultuloy latta ti puli dagiti awanan payyak. Ta daytoy ti linteg ti nakaparsuaan.

Ket iti inda panagkukot kalpasan ti naunday a panagkarab-as, ti nabsog, napigpigsa ti inna panagurok. Akasen ni pannakaaliaw dagiti tian nga agkirkiraos. Ta ania ti isarangetda iti makauram a mata. Agnguy-a ti tengnged ket maunnat dagi…

Ti Daniw ken ti Mannaniw

“ta saan kadi a ti daniw ket pudpudno nga anak ti maysa a mannaniw. ti anakna ket isu ti sarming ti kinataona. ti daniw isu met partuat ti panunot ken riknana. - JFI”

Ti Pannakasinit

Iti pannakasinnit iti gumaygayebgeb nga apuy
tumaray iti panunot ti rikna ket agrehistro
ditoy ti saem a gapuanan ti ut-ot.
A tunggal pannakaisarabasab adda katukadna
a rikna.
     Ta saan tayo a kas iti ruot
     a paitulok a makayemkeman
     iti ngirsi ti agpagpaggaak nga apuy.
     Ta saan tayo a kas iti kayo
     nga awanan rikna,
     awanan panunot,
     awanan gaway a paisungrod ti bagina.
Ngem kasano ngata no ti panunot
ket agulbod ket nanamenna ti tunggal
pannakset ti kudil.
A ti pudot ket maysa gayam a nalamiis
a pannakaidaton ti kararua.
Ah, kapadpadtayonto ti ruot ken kayo.
Addaan biag ngem awanan pigsa
iti panagsingir ti nakaparsuaan.
Ti natda laeng ket ti dapo
nga ipallailang ti lumabas nga angin.


Oct 13, 2011

Ipabulodmo Kaniak ti Gundaway

mabalin kadi nga iti iriridepmo
iti panangiyinanam iti nakettangan a bagim,
ipasublatmo met kaniak dagita puraw a payyakmo?
ipabulodmo ti gundaway, ket takawek ti kanito,
tapno makitak met ti pagam-ampayagam
ken mariknak ti apiras ti angin
a maidennep iti lasagko.
kayatko a subaen ti waneswes ti angin
kabayatan iti panangwanawanko iti likkaong ti tanap,
ti sukog ti bantay a mangmangted biag.
makilinnumbaak kadagiti agkakarintar a tumatayab
a mangsapsapul iti pagkul-obanda nga abot.
iti rabii, kayatko nga ipusing ti bagik
manipud iti ariwawa ken anabaab ti siudad,
tumayokak iti tangatang, iti law-ang
tapno ammuek no kasano a masinasina
dagiti linaaw ti agpatnag
ti nabannayad nga ibabatayda iti pingping dagiti rosas.
ket iti iririingmo, sakbay nga iyukradmo dagita payyak
manglib-atak iti maysa a dutdot
ken muldot a sublianam iti inta manen panagtugmok.



October 4, 2011

Iti Nagbaetanta

Kabayatan a nakabalkot kadata ti sipnget
sinaludsodmo kaniak, no ania ti marikriknak
no apay nga agsalsala dagiti bulong
no apay nga agsangit dagiti bato
no apay a nasam-it ti agep
no apay a nabara dagiti arakupko
no apay a napuotam a nakaraked
dagiti takiagmo iti takiagko
no apay a napagteng dagiti pasamak
ken agtungpal iti panungpalanna ti bambanag
segun iti kasaganaanda, ken saan a kadata
no apay a narugso ti parbangon
ken apay a nagarbis idi pimmanawak.
Nagdakiwas dagiti ramaymo
kadagiti nginabras ti buokko,
ti kiday ken kurimatmatko,
ti aglawlaw ti bibigko
padpadasem kadi a tukuden amin a sungbat
amin dagitoy, maimutektekam iti rupak
no kasano a pagarutak ti butengko
kadagiti agpatnag a katukad ti rinibu a rabii
ta sika ti kasangok, ta saan nga isuda
ti kasangom, uray man maysa koma kadakuada.
Mapasamak amin a pasamak dagiti bambanag
segun iti nakaisangratanna
kas kadaytoy, agay-ayam ti sangarakem a tapok
ti pannakariribok iti rabaw ti abagak
ken agpakpakaasi dayta panunotmo kad…

Ti Nadumaanmi

gapu iti bannogko a nangsipat iti tambak
ti kinelleng a mangrugin a mangballangan
kadagiti gipi ti pinagayan,
intugawko biit iti sirok ti kayo ti lugo.
mangrugin a kesseten ti agbanatabat nga init ti aglawlaw
ket dagiti bulong ti ruot malpaydan.
kumraangen dagitoy ta di pay nangbisibis ti tangatang
iti daytoy a depaar.
situtulok ti daga nga awaten ti pungtot ti batogna.
iyuldagko koma idi agummak ti baka
a naibulos iti naaladan a turod iti dumna ti suksukayek.
ipilpilit ti ulona nga ilusot
kadagiti darekdek nga inwalawal ti akinkukua.
gawgaw-atenna dagiti amgid iti bangir a daga
ngem uray ania a pilitna, nakidkidser dagiti kawkawwati
a mangrugin nga agsulbod dagiti sabongda.
iti panangipapasna a panangsando ken panaggulagol,
gistayan dina naikkat ti sarana iti nagbaetan dagiti kayo.
pamrayan laengen ti taraken ti aguni
a panangibagana a nakarikna ti saem.
idi dina maipapilit ti kayatna, timmalikuden ti baka
a sinaplisaplitan ti ipusna ti agsumbangir a durina.
timmakderak ket imm…

Pannakaipusing

nagsuek, pimmanaw,
sumapul pamedped waw,
agkammaulaw.


September 23, 2011

Patina

agkubkublang,
magtuktuklapan,
agruprupsa,
ti marunrunot a kudilna.

agayamuom ti agat-dara
a sinimsiman ti alsem ti asido manipud
iti nakaisarabasabanna nga agpagunggan nga apoy.
ket manipud iti tangatang
umappayaw ti naanus nga arbis
nga inyawaaw ti apgad ti taaw
ket sebsebanna ti anabaab ti bagi.

sitatakder latta kas iti dati
sikakalupkop kadagiti lati
a nangkaan iti kinabanagna.


September 20, 2011

Ti Langit

Adu dagiti tao
a mangdaydayaw
iti langit
ket inlunodda ti daga.
Kasano no iti maysa
a bigat ket mariingka,
a ti langit adda iti baba
ket ti daga adda iti ngato.
Kayatmo pay ngata
iti bumaba iti langit?


September 17, 2011

Ti namarsua

No maysaka a namarsua,
ammom a timbangen ti pasamak,
paggidiatem ti dakes ken naimbag
ket ikapanunotam dagiti taom
a kas sika a nangbiag kadakuada.
ta ania man a namungayan
ket adda paggibusan
ket iti udina mangibati iti linamma,
iti tugot a mabalin a pagwadan
wenno pagtuladan
dagiti maipasngay pay a kapanunotan.


September 14, 2011

No Laeng Koma Maitantan Ti Bisin

No laeng koma maitantan ti bisin
ket mawarwaran ti singdan a nangreppet iti tian
agsardeng ti ikkis, saning-i ken sangit
ti pinggan a nakilnogan iti kusilap
nga idi pay kanikadua ti lawas a
ninawnawan iti kaldo ti nagitulangan
a tedtedda a pinagpipirsayan
dagiti igges ken bingraw.

No laeng koma maitantan ti bisin,
agbukar ti isem kadagiti napanawan
agsulbod ti rimat dagiti mata a napaidaman
ket maitantan met ti iyuulog iti maikanem a kadapan.



September 12, 2011

Naimnas a Pannakaiwawa

"Lola, an-anuem dagita a bukbukel?"
Binuya ti ubing dagiti nadam-eg a bukel ti karabasa a nakasapin iti diario.  Simsimpaen ti apongna nga iparabaw nga ibilag iti ginalba nga atep. Dina inkaso ti ubing ta intuloyna nga inukisan ti sidada.
"Agaramidka kadi iti art, lola?" nangpidut ti ubing iti galgalipen ti baket.
"Haan, Apo, padasek man nga ibin-i dagita a bukel bareng no nakilnet. Imulakto no agawidak sadiay probinsia."
"Ket daytoy galgalipem, ibin-im iti tian tayo bareng no nakilnet?"
Nagkatawa ti baket sana innala ti latok ta mapan agdengdeng.
Idi ta mangandan ket ramanan ti baket ti sidada.
"Apok, saan a nakilnet! Innak ibelleng dagidiay bukel."
Gapu iti panakadismaya ket dagdagusna a napan inkurway iti arubayan dagiti bukel. Idi ta agsubli iti panganan awanen ti linaon ti malukong.
"Apok, ayanna tay sidata?"
"Napanko met imbellengen, lola."



September 10, 2011

Sibibiagak Kadagiti Kanito

Sibibiagak kadagiti kanito
a kaiddak ti bagina
ta lukagenna nga in-inut
ken mangriing ti awis ti lasag.
Kagatgatek ti abagana agingga a
magaw-atmi ti ayamuom ti Panagsusulbod --
narugso, dadakkel ken agtipun ti maris
ti kanito, makaay-ayo nga alinggaget
ti agari iti panagdakiwas
ti bibigna, sibubukel nga agtaud kaniak
ti agpagunggan a kinamauyong
(ket manipud iti nagbaetan dagiti luppo
 a nakablusa iti nagansilio ken nakapantalon
maysa a nakagarut a tudo
 ti mangagep a mangbisibis iti sabong
nga agsalsala iti kada kumpas ti patong).


September 3, 2011


Sometimes I Am Alive Because With
E.E. Cummings

Sometimes I am alive because with
me her alert treelike body sleeps
which I will feel slowly sharpening
becoming distinct with love slowly,
who in my shoulder sinks sweetly teeth
until we shall attain the Springsmelling
intense large together coloured instant
the moment pleasantly frightful
when, her mouth suddenly rising, wholly
begins with mine fiercely to fool
(and from my thighs which…

Pannakabsog

ti makan uray
no ania ti kaimasna
ket iruar ti rusok
no dinan masbaalan.
kas met iti aglaplapusanan
a ragsak nga
iyeg ti pannakapnek
ken pannakasidaaw
kadagiti bambanag
a di matukod ti
kaunggan ken panunot
rurusokenka uray
no awan ti linaon
ti tianmo.



September 1, 2011

Pannakarugnay

nasaysayaat a suruan ti ubing
no kasano ti mangbangon iti maysa a palasio
a naipaaruyot manipud iti darat a nakubkob.
napno pay laeng ti rupana ti regget,
iti gagem a mangbalabala
iti tinukad a pinatibker ti apgad
a naggapu iti ling-et ken saet.
awan ti pannakautoy,
iti pannagbiragsot no iti tiempo
a dumuprak ti agkakamakam a dalluyon.
sadaenna daytoy a tabbaawan
wenno bay-anna ti bagina nga isu ti
aglak-am iti apges ti masaplitan,
ti matuptupraan ti labutab
tapno laeng ikanawana ti
naipatakder a balay
iti inna pannakarugnay.



August 18, 2011

Dika Agpaatiw iti Tudo - Ame ni mo makezu

Daytoy a daniw ni Miyazawa Kenji nga Ame ni mo makezu (Be not Defeated by the Rain) ket kunaek a maysa a klase ti Desiderata. Maysa a pampatibker iti pakinakem.


Dika Agpaatiw iti Tudo

Dika agpaatiw iti tudo,
Wenno uray pay iti angin.
Dika rumukma iti lam-ek ti niebe
Ken iti dagaang ti kalgaw.
Patibkerem ti bagim.
Wayawayaam ti essem.
Diam pagarien ti pungtot.
Parukuasen ti ragsak ni kinaulimek.
Iti pannanganmo iti inaldaw,
Uppat a tasa ti innapoy, kaldo
Ken sumagmamano a natnateng,
Iyud-udim ti bagim iti amin.
Paunaem ti sabali iti sangom.
Kitaem ken denggem,
Awatem ken dika lipaten
Iti kapanagan, ti maysa a pinan-aw a balay,
Nakasirok a paypayungan ti saleng.
No adda man naidalit nga ubing iti Daya,
Darsem ket inka koma pagimbagen.
No adda man nabannogan nga ina iti Laud,
Darsem koma, inka pagin-awaen iti bakbaklayenna.
No adda man agngangabit ken patay iti Amianan,
Darsem ta inka bagaan ta di agbuteng.
No adda riri wenno pannakaidarum iti Abagatan,
Darsem a bagaan ida nga isa…

ti sarusar

linikmotna ti agamang. umis-isem a mangkitkita kadagiti baro laeng a semento a naitapkal iti diding. pinasuktanna ti agrakrakayan a tinidtid a bulo a nagbalin a saksi iti naggappuananna a kinanumo. saan laeng dagitoy a narasi ken daan no ketdi abut-abut payen nga isu ti simrekan dagiti marabutit.

idi laeng napalabas a lawas, nagtabtabbaaw ta nagkaiwara ti kasla naburiki a saksako dagiti irik. nagpiestaanda manen kinunkunana. naiwara ti nagkutimanda iti suli. isu daytoy ti rason no apay a dinengngegna ti balakad ti kaarubana a napan met simmirip idi aglaawlaaw daytoy.

naminsan pay a nagsirigsirig. pinennekna no awan met laengen ti lumsotan dagiti marabutit. ngem idi kitanna ti alad, nakakita ti ipus iti linged ti buntuon a nangipannanna iti nagkaanan dagitoy. nangpidut iti napasapas a kariskis. linayatanna daytoy a pinalek. nagkuripaspas ti marabutit. pidduaenna koma ngem limmagto daytoy a simpok iti kasamekan iti likud ti kamalig. iti rurodna dimmawat iti dua a pusa iti kaarubada. b…

Nagbirri a Puso

Jar - karamba, burnay, garapon

gapu iti liriko daytoy a kanta, inusarko lattan ti birri wenno nagbirri ngem kadagiti naagapad a kaibatugan ti sao a jar. ta no kaspangarigan mamulitan ti maysa a karamba, burnay wenno garapon, agbirri daytoy sakbay a mabuong a kas met iti maririkna daytoy nangkanta.
Jar of Hearts
by Christina Perri

i know i can’t take one more step towards you
cause all thats waiting is regret
don’t you know i’m not your ghost anymore
you lost the love i loved the most

i learned to live, half alive
and now you want me one more time

who do you think you are?
runnin’ ’round leaving scars
collecting a jar of hearts
tearing love apart
you’re gonna catch a cold
from the ice inside your soul
don’t come back for me
who do you think you are?

i hear you’re asking all around
if i am anywhere to be found
but i have grown too strong
to ever fall back in your arms

ive learned to live, half alive
and now you want me one more time

who do you think you are?
runnin’ ’round leaving scars

la saison

iti panagsusulbod,
iyedna ti makabaruannan
a pannakaipasngay ken panagrusing.

iti kalgaw,
ti nabara a lawag
ket parampayaen ken paluomen
ti baro a biag.

iti panagreregreg,
rambakan ti biag
ken ituyang dagiti partaan
babaen kadagiti nadumaduma a maris.

ket aginana iti panaglalam-ek,
tapno mangbangon iti baro nga aldaw
ken mangisagana
iti sumaruno manen a panawen.
-manipud kenni Jaren L. Davis





August 9, 2011

Verbo

alun-onen a sibubukel ti danum ti lansa a matnag iti barukongna. saan daytoy a kumtat wenno mangibati iti pagilasinan nga adda sadiay, ta tagisam-itenna ti kaadda ti natarumamis a banag.
ikutanna a kas gameng iti panaglabas ti panawen.

ti kayo a mapalukan iti lansa, saanna nga ikutan amin. mangibati daytoy iti tanda nga adda sadiay ti karkarna a landok. agpadara. ket agayus ti tubbog manipud iti bagina. seniales a nakarikna iti ukuok manipud iti tadem.

no maitakdang ti lansa manipud iti danum. awanton ti pagilasinan nga iti naminsan naitalimeng sadiay. aglinak ti danum kalpasan ti anasaas.

ti kayo a nawekwekan, kalpasan a naparutan, mangibati daytoy iti abut, iti linamma, iti piglat kalpasan ti panaglumen. ngem no dadduma adda kayo nga isu ti puon ti pannakaidasayna.


August 4, 2011

ti naisar-ong

aglabanag dagiti dawan
idi nagasak iti tambak ti anniniwan,
nangpidot iti bingkol
ket binarsakna ti tengga ti kinelleng.
nabuak ti agukop a tumatayab
a mangikamkamam iti pannakapessa
ti tugtugawanna nga itlog sakbay
a maakas ti nakaisalatan ti umokna.
simmirip daytoy iti nagbabaetan ti gipi -
maysa a bumarito ti nangtakaw
iti ulimek ti kapagayan.
nakaiggem iti burrarawit
a pangibabaotna kadagiti dawa.
makasisirap ti kawes daytoy
a maitiro kadagiti bumalitok a bukel.
nagwagis manen ti naisar-ong
ket nagkul-ob ti tumatayab.
sinallukobanna ti umokna.
nanggabut ti dawa, rinurosna, sana inkuruay.
nagtanupra!
tallo agpa, dua kadapan, maysa pulgada.
naparsiakan iti katay ti rupana!
tinabbaawanna ti angin sa nagkusaykusay.
naggusod.
naggunggon.
simmangpet ti nadagdagsen a danapeg.
"agtanangka, saan tayo daytoy a daga!"



July 31, 2011
*diak kukua ti ladawan.

Alimuom

kalpasan a nagarimayang ti im-impenna a ledaang,
in-inut a napuyotan ti lulunanda,
nagramaram ti sungusong ti tangatang.
ket insam-olna ti kaguddua dagiti naipatakder a tanda.
nagpusasaw ti aglawlaw.
inalimonna ti awanan gaway a maris.
nagin-innayad a nagkaradap.
simmalpot kadagiti kawaw a regkang.
simmirip kadagiti abut.
ket napasag ti anabaab.




July 30, 2011
*diak kukua ti ladawan

agnunnunog

sensentensiaannak ti darikmat,
agnunnunog daytoy lasag.
makirinrinnisiris daytoy langak,
iti mapuypuyupoy a biag.



July 25, 2011

ti mammanday

inparabawna nga intaya ti aglatlati a landok iti pasnaan ket pinetpetanna tapno di nga aguyas iti dakulapna. inyennekna nga inlayat ti maso ket imbulosna amin a pigsana. nariknana ti gutad ti napitpit a landok. uray la kimras. nagwarsi ti rissik iti aglawlaw. limmawag iti apagapaman ti natina a kasipngetan ti pagpandayan.

indupagna ti nanglayat agingga a bimmara ti ig-iggemanna. nariknana ti pudot nga aggapu iti landok ket insawsawna daytoy iti danum. bimmaaw. naganingaas. binulosanna manen ti riknana. ita ingarietna iti nakana. amin a gura ti lubong. bimeggang. nagasuk. sumuknor iti agongna ti angot ti napitpit a landok. uray la nagwingiwing. ngem binay-anna daytoy a sumrek iti bagina agingga a nabibineg.

inulitna manen. dina binilang no mano a layat. no mano a ling-et ti natnag. no mano a kanabtuog ti dinas-al ti pasnaan. no mano a pannakasinit ken pannakalipit dagiti ramayna.

ti kapapatgan dina tinallikudan ti aramidna. ti kinamanagpandayna. musika iti kararuana ti mapitpitpit a…

Berde a Lambana

Absinthe

naiyuper ti bagina iti pagbaludan a dagiti laeng addaan iti payak
ti makaalaw a mangsarakusok iti agipangpangta a batibat;
agtatapaw ti espirituna a mangririkus iti
awan patinggana a kanibusanan a no sadinno ket pumsuak ti ubbog
a pagsakduan ti garagak, ti pannakatikaw ken pannaakas ti kararua
ti mangsimsim iti agandap a maris berde a bibigna.
iti kanito maltat ti bangen ti agdama,
agawaaw ti bileg a manglangoy iti agsumbangit a kutit.
itag-ayna ti lagip;
ti pannakainaw, ti panagbukar ken panaglaylay.
agpapada a lagip, maymaysa a maris,
ti berde nga asok a mangsuknor iti panunot
agipangpangta iti panangraut
ti lambana iti maudi a lidok.



July 20, 2011

Metamorphosis

Panaglupos

Ti kudil kasla katarata. Addaan gandat iti amin a panangapros. Maalingagmi babaen iti uni. Iti aweng. Dagiti bibig kasla maray-ab a siper iti pannakabisngayna. Ti ikkis ti naabak a panagrinnisiris. Ti nabati kadakami laeng ket ti panakaguyugoy. Ti prinsipio ti pannakatnag.

Makipinnarammag kami iti panawen. Gargarien ti pakabuklan. Sulisogen dagiti natibker. Ti linteg ti pannakasulbog ket nakasadag iti di panagkinnaawatan ti tunggal maysa. Ti panangtarigagay a panangbaybay-a iti kinapudno.

Kayak ti agsubli. Iti ania man a kanito a kayatko. Parawpaw laeng ti panawen. Ngem awan ti siasino man sadiay. Matippitipping ti riniwriw a kanito. Agayaw ti marned a lasag ti kikit.

Dadakkel kami unay. Tapno umanay iti tunggal maysa.

Naipupok nga agmaymaysa ken mawaw iti lailo. Tiptipden ti pannakaabisin.

Babassit kami unay. Igges. Akut-akut a di makapaguray. Iruruar laeng ti kasapulan tapno dumakkel ti abut.



July 19, 2011

Sangit ti Riari

manipud iti nagkaramutak a sanga,
no ti nauspak nga aglawlaw ket kinagayan ti sipnget,
ket ti darikmat tinengngelna ti angesna,
ipuestokon dagiti aragaag a payyak tapno
sangitak ti pannakaidasay ti lawag,
ken pannakaipasngay ti natuok nga agpatnag.
kas iti impaltiing dagiti kuriat,
rumbeng nga iyikkis ken dung-awan ti pannakaatiw,
tapno ti amin, matimudda ti leddaang
a nangbalkot ti pannakaiparsuak.
kukuak ket kukuakto laeng ti amin a gundaway
ta uray pay dagiti agapon a billit
iti daytoy duduogan a kayo
ipabus-oyda ti pannakapisang ti ulimek
andingayendak anginga a toy unik ket magsat.




July 13, 2011
*diak kukua ti ladawan.


Desiderata

Dagiti Banag a Kalkalikaguman
nabulod manipud kenni Max Ehrmann iti daniwna a Desiderata

Agbiagka a natalna iti puseg ti kinatagari ken kinakumikom,
ket tandaanam adda kinatalinaay iti kinaulimek.
No mabalbalin, diam isuko ti nasayaat a pannakilangen iti amin a pinarsua.
Iwaragawagmo ti kinaagpayso babaen iti kinatalna ken kinalawag;
Denggem ti sabali, uray pay dagiti ngelngel ken nakuneng addaanda iti palawag.
Liklikan dagiti natagari ken nakarit a tao.
Pagluksawenda ti kararuam.
No ikumparam ti bagim iti sabali,
Agbalinka a napannakkel ken nasingar;
Ta kanayon nga adda makapulapolmo a nabababa wenno nangatngato ngem sika.
Agragsakka kadagiti balligim ken nasangal a planom.
Taginayonem ti asgarmo iti trabahom, uray man no nanumo;
Maysa daytoy a gameng iti panagbalbaliw ti panagtayyek ti lubong.
Agtanangka no maipapan iti negosio,
Ta daytoy lubong napno iti mangliliput.
Ngem dimo koma palubusan a kallubanna ti matam iti kinaimbag;
Ta adu ti tao nga agregget tapno agbalin a pagwadan
Ta…

Ti Berdugo iti Balayna

TI BERDUGO ITI BALAYNA

Ania ngata ti pampanunoten ti maysa a tagabitay.
No sumangpet manipud iti trabaho ket agdiretso iti balayna?
Iti dulang, kadduana dagiti putot ken asawana, nakasango
iti umas-asok nga NFA nga innapuy,
tinuno a saluyot ken naperresan a bugguong,
damdamagenda ngata dagitoy ti agmalemna,
no di met laeng napurnada itay ti bitbitayenna iti plasa?
Wenno likliklikanda ti kakastoy a saritaan
ta mas kayatda a pagsasaritaan ti maipapan iti politika
ken pelikula, ti kabarbaro a damag nga inkannawag
ti reporter a bakla, ti pananglalayus ken didigra?
No man adda, adda kadi mangmira kadagiti ramay ken dakulapna
iti tunggal kumammet ket idumudomna ti sida iti bugguong?
No ti putotna a babai ket umasideg ket awisenna nga agay-ayamda
iti sinsinan-kabalio a masingdanan ti tenggedna,
maaramidna pay ngata ti sumungbat iti rinarabak - Nakkong, ti kinaagpaysuananna
saanen a mabilang ti siningdanak a tengnged itay.
Adda kadi ragsak a bumukar iti rupana,
pampanunotenna ngata no kas…

Sadiay Pantok

sadiay pantok
kukuak ti umuna
a panagbettak ti isem,
nga agtaud
manipud iti ari ti lawag,
ngem sadiayko met laeng a maimatangan
no kasanona a kesseten
dagiti adipenna.



July 8, 2011
*diak kukua ti ladawan


el rey

uray ti agila,
dina mawanawanan ti pagarianna;
kasta met ti tao,
dina makita amin a nagbiddutanna.


july 6, 2011
*diak kukua ti ladawan

Ti Parabola ti Ullaw

Nakatugawak iti karuotan a mangkitkitak iti anakko a makiay-ayam kadagiti padana nga ubbing. Aglilinnumba dagiti garakgakda nga ay-ayamen ti angin. Nakigtotak idi agdisso ti maysa nga ullaw iti sanguanak. Agtartaray nga umasideg ti maysa nga ubing a lalaki iti nakatinnagan ti ullaw. Idi asidegen nasikkarodna ti bato ket gangani naidugmam, imbag laengen ta nasipaw ti amana sakbay nga agdisso ti bagina iti daga. Pinidutko ti ullaw ket inyawatko iti agama.
"Thank you, pare!" kinuna ti ama a nakaissem.
"Awan aniamanna, pare." kinunak ket ginulok ti buok ti ubing, "diam unay pawaywayan ti tali tapno di a makagarut, nakkong!"
"Pimmigsa ti angin gamin itay, pare. Guyodek koma ngem pinawilannak ketdin ti loko." Nagkatawa ti amana.
Kinitak ti tangatang. Nalulem. Nanglangeben ti asul a langit.
"Sige garud, pare. Agawidkami metten."
Sinapul ti anakko a madama pay laeng iti pannakikinkinamatna. Timmaliawak kadagiti agama.
"Nagasatka, barok, t…

Bukaw

tinaraken ti kayumanggi a daga
iti panawen a duduayaen ti init,
sinibugan ti arbis kadagiti kanito
a mawaw ti ramutna.
ita,
dimtengen ti panaggaani,
bumbumsog ti ukisna
ket tiempona metten ti maitukit,
tapno tungpalen ti padto
nga inyurit dagiti appo
ngem iti laksid
dagiti apros ti ngato,
maysa daytoy nga eppes.




July 2, 2011
*diak kukua ti ladawan.

iti nalamiis a parbangon

timmayok a kas lawag
iti rabaw ti naulimek a danum,
a pagsirsiripan ti apagkirem a bulan.
nagsirko, nagkayag ket nagallikubeng.
simmagitsit ti basbassit a ranipak
nga agtaud kadagiti aragaag a payyak,
in-inut a nagtugaw iti arinduyog a petalo
ti apaglebba a sabong ti lingaling.
iyunnatna nga indawadaw ti sakana,
sinul-oy ti danum daytoy,
timmipon ti bagina iti dan-aw agingga iti surong.
iti sakaanan ti nagabay a kalbo a bantay.





July 1, 2011
*diak kukua ti ladawan, copyright ketdi ti nangbulodak.


Sangrado Luna

maysa a dangadang ti napasamak idi rabii
iti nagbaetanmi ken ti ari ti lawag
umar-ararawak iti rupa ni luna
ngem dinak impangag.
dinamagko no apay?
ngem kinusilapannak ketdi
a di man laeng nagkir-i.

diak makaidna, nagdanagak ket dinayamudomak.

naasi met laeng,
inarasaasannak ket kinunana:

ita a rabii
ni luna ket ipalgakna
ti ik-ikutanna a palimed .
iti likudan ti kinalidemna
iti kinangayed dagiti isemna,
iti kinangatona,
ammona met ti agpadara.



June 28, 2011
*diak kukua ti ladawan, copyright ketdi ti nangbulodak

Ania ti Daniw?

Nabayagen nga agputputarak iti daniw, saan a para iti siasino man ngem ketdi para iti bagik. Uray no dagitoy ket saan a makuna a pulido ti pannakasangalna wenno tay para pampablaak. Agputarak iti daniw tapno mapagustuak ti riknak, tapno mairuarko no ania ti im-impenek a karirikna iti maysa a banag, iti maysa a tema ken iti aglawlaw a paggargarawak.

Addaak pay laeng idi iti elementaria ngem makunak a pagtamtamedak ti obra dagiti agkakalatak a mannaniw iti intero a lubong. Aglalo idi dagiti adda rima iti udina. Kasla man iyindayonnaka no baliksem dagitoy aglalo no tay nakaiddakan. Dagitoy siguro ti nanggutigot kaniak tapno makapagkur-itak.

Adda met dagiti gundaway a no makakitaak iti nangayed a ladawan ket kasla dumges dagiti linabag iti panunotko. Ania ngata no kastoy daytoy?Ania ngata no nagbalin a kasdiay?

No damagenda kaniak no ania ti daniw, diak ammo no ania ti ibagak. Hmm, ania kadi ti daniw? Para kaniak laeng daytoy. Makaammo kayo no ania ti daniw para kadakayo.

Ti daniw ket ad…

"Papang Tulungannak Man a Sapulen ti Exodus."

"Papang pakadanunan dagiti sabong ti pan-aw no ikayab ti angin?"
Daytoy manen ti dinamag ti anakko kaniak. Banag a diak ninamnama. Madamana gamin a kurkur-itan ti puzzle a naglaunan dagiti nagan ti libro ti daan a testamento.
"Itayab ti angin iti milia-milia, kadagiti turturod, bambantay, kapanagan ken agraman iti danum.
Agdissoda sadiay a kas gangannaet. Awanan biag, awanan nagan ken kaipapanan. Ngem iti tiempo ti matutudo maigamerda iti daga ket mangruginto nga agrusing."
"Kasano a managanda iti pan-aw no kaspangarigan agdissoda iti kadanuman? Saanda kadi a malmes?"
"Agbalinda a kas gabat. No sadinno ti agus ti danum addada sadiay. Ngem saan amin a panawen ket nadawel ti danum. Aglinak met daytoy. Ket dita misagudda iti ig-igid."
"Adda pay kadi namnama nga agsublida iti naggapuananda, 'Pang?"
"No gamin nakapagramuten ken nakapagpaadun iti nagdissuanna, marigatanton nga agsubli pay."
"Ngem mabalbalin pay kadi?"
"D…