Skip to main content

An Unplanned Trip: Bangui


Apaglikudmi laeng manipud iti arko ti Pagudpod ken sumrek kamin iti ili ti Bangui, awanen ti tudo a makitami. Nakamagmaga ti aglawlaw. Kasla iti laeng ili ti Pagudpod ti buybuyatanna.

Sakbay nga agpa-Bangui kami koma ket dumagas kam' iti Kabigan Falls, maysa a kilometro manipud iti highway. Kunami no sementado ti kalsada nga agpauneg ngem saan gayam, maibati ti lugan iti ruar santo talaytayen ti kasla aripit. Inkeddengmi laengen ti di nagtuloy.

Nagparadakami iti igid ti kalsada a makitkita dagiti higante a turbina. Magagagarankamin a makipinnitiur kadagitoy naiyiras a 20 a paligpalig iti igid ti aplaya. Uray idi adda kami pay laeng iti Arinaya White Beach Resort ken masiparen dagitoy.

Sinapulmi ti serrekan a mangitunda kadakami iti aplaya. Nasurok pay a maysa kilometro manipud iti highway ti dalliasaten. Manipud kadagiti babbalay iti igid ti rough road a kalsada, gangani tunggal balay adda ti naidisplay a tagilako iti naipabassit a turbina.

Iti ididisaagmi iti luganmi ket diak ninamnama ti kapigsa ti angin a sumabat kadakami. Isu met laeng a ditoy ti napili ti administrasion ni dati a gobernador ken senador itan, Bongbong Marcos a pangipatakderan kadagitoy a turbina. Umatiberret ti angin a mangikayab kadagiti kawes dagiti turista a maidaw-as iti daytoy a paset ti Bangui. Dagiti darat iti aplaya ket urayda la a maitar-ap ket nasakit nga agdisso kadagiti saka ken gurong. Permi met ti panagpuligos dagiti mailaklako a souvenir kadagiti abong-abong iti sagpat ti aplaya.

Makuna a maipagpannakel unay dagitoy a turbina a patpatayyeken ti angin. Isu daytoy ti kaunaan iti Southeast Asia, manipud iti 19 ket mapattapatta nga nayandanto agingga iti 46. Dakkel ti tulong dagitoy a mangpababa iti balor ti koriente nga ar-aramaten ti intero nga Ilocos Norte ta 40porsieto ti aggapu daytoy. Naadadan pay dagiti agindeg kadaytoy a deppaar iti tulong a pagkakaitaan babaen iti panaglakoda kadagiti souvenir. Agduduma ti presio dagitoy, manipud iti P50 angingga iti P120. Malaksid kadakami a gimmatang, gangani amin a nakalugan iti dua a bus nga estudiante a naggapu't Manila ket gimmatangda met.

Kalpasan iti picture taking, agkiraosen ti tianmi. Dikami pay gayam nammigat. Imbag ta iti saan unay nga adayo ket nasalawmi ti Kangkang Windmill Cafe. Ti agmaymaysa a panganan, pagkapian a makitkita dagiti turbina. Makapakatawa ti nagan daytoy ta makapanunotka iti sabali. Apay ngata a pinanagananda iti Kangkang?

Bagimi manen ti espasio ta awan tao. Makakapkapeanak manen ket aglalo addu ti pagpilian kadagiti nakagarapon ken agduduma a kape a naggapu iti agduduma a paset ti Cordillera, adda Kalinga Robusta, Premium Arabica ti Sagada, Excelsa ti Benguet ken Arabica Medium ti Mountain Province. Inap-apanmi pay laeng ti tianmi, damdamanton ti kape ket agalas-dosen ti aldaw.

Makunak a kurang ti Ilocos adventure dagiti turista man ken saan no dida umay bisitaen ti Bangui.







Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…