Kapitalista


i.
Binugtaknaka ni tatangmo,
"Agbettaken ti sara ti nuang!"
linidlidmo dagiti matam
tapno matnag ti nagkiggang a mukat
a nakaballangan iti kurimatmatmo.
Diam sinungbatan ti dakkelmo
ket indalimanekmo ti nagiddaam.
Makabulan gayamen ti napalabas sipud daydi
iyuuliyo iti entablado tapno awatem
ti agas dagiti banbannogmo.
"Kasapulan a makasapulka iti trabaho
tapno maabrot ti gasgastos kenka!"

Ni Nanagmo met ita ti simmublat a nanggelgel kenka
bayat iti isusubom iti pammigat a tinapa.
Saanen a baro daytoy a buya,
gagangay laengen ti tinapa a naiyataday
iti umas-asok nga innapuy
ket maiparabaw iti rutay-rutay a mantel
a nangabbong iti lamisaan.


ii.
Iti iruruarmo iti lipit
a kumamang iti pinakamayor ti *abot
a pagkul-uban dagiti linaksid ti siudad,
nasabatmo ni Rajnish, ti Bumbay nga agpapautang.
Diam ammo no apay a Bumbay ti awagda kadakuada
ket naggapuda met iti pagilian ti India.
Kas iti sigud agisursursor manen daytoy kadagiti balbalay
iti patintinnaganna nga apektos.
No dadduma tag-ve-viente ti umayna a singiren
kadagiti inna nga agbibingo.
Kasla da la nabuak a bunar no addan ti agsingir kadakuada,
urayka la agkatkatawa no maranaam daytoy ta
pati ni nanangmo ket makitiktikba met no kua
ta adda met ti nabulodna a kuarta
a pinangnayonna iti ginastosmo idi nagpabunarka.
Lumisika koma tapno dinaka mailasin ni Rajnish
ngem naladawen ta inasitgannaka a dagus;
"Ayan nanangmo?"
"Adda idiay balay."

Uray kaskasano makabaleska iti pananggelgelna kenka itay.
"Kasapulan a makasapulka iti trabaho
tapno maabrot ti gasgastos kenka!"

Ngem saan a dayta ti rason.
Nassianka la gamin kadaytoy nga Indiano
nga agsublisubli ngem awan ti masingirna.
Ti dakesna dagiti dadduma a nagpautangan,
timmaraydan sadiay probinsia.
Diam kayat a maipada ti nakapammay-an ni Rajnish
iti padana a Bumbay a ni Maharath a nasalaw
ti bangkayna nga agtatapaw iti baybay.


iii.
Agur-urayka iti pagluganam iti igid
ti banketa idi mapasungadam ni Carolina.
Ti umuna a nakariknaam iti pannakatikaw
iti panagpitik ti barukongmo.
Kas ita, kasla man nagsardeng ti panaggaraw ti aglawlawmo.
Sinno kadi ti di a makulpi ti tengngedna
iti langa ni Carolina a nakabestida
iti nalabbaga a natappukan
iti puraw a babassit a polka dots.
Nakapudpudaw dagiti gurongna a karantiway.
Kasaritam koma daytoy ngem nagpasugnod ti dilam.
Kasla bubon daytoy a naattianan.
Ubbingka pay laeng ket agkaklase kayon iti grade wan;
Paspasakaram idi iti asignaturam no kasta nga awanan.
Ibingayam met iti balonmo a belekoy iti recess.
Agingga a dumanonkayo iti high school ket nagbinnain kayon.
Ket dita a nariknam ti marikriknam ita a rikna
a diam met kaya nga ibaga kenkuana.
Umanay laengen ti panangtaktakawmo iti sabong ti mula ti kaarubayo
tapno ipalipitmo iti ridaw ti balayda.
Diam ammo no makadanon kenni Carolina.
Ngem agtabbaaw met ti inang daytoy no makalikudka.
Agpada ti kinapigsa ti tabbaaw ni nanangmo;
"Kasapulan a makasapulka iti trabaho
tapno maabrot ti gasgastos kenka!"

Nagngayemngem ti un-unegmo ket urayka la nagporpordios.
Diam napakadaan ti immasideg kenni Carolina.
Ket idi pasikigam a kitan iti maikaddua a gundaway,
nakakallabayen ti ima ni Angkuan iti abagana.


iv.
Uraymo la kinusilapan da Carolina ken Angkuan idi
maitupakmo ti ubetmo iti tugaw ti dyip.
Kinarawam ti bolsa ti pantalonmo
ket inyawatmo ti nakumel a pinapel a cincuenta
iti drayber a mangkitkita iti sarming ti sanguananna.
"Madamdamanton ti suklim ket umuna a biahek pay laeng!"
Kalawakaw pay laeng ti lugan a nangpanurnor ti kalsada.
"Diam liplipatan ti suklik, manong!" kinunam,
madanaganka ta amangan no malipatanna nga ited
ti nayon ti inted ni nanangmo.
Amangan no dika makadanon iti pagaplayam
a trabaho ket ungtannaka manen.
"Kasapulan a makasapulka iti trabaho
tapno maabrot ti gasgastos kenka!"

Dua a nalukmeg a babai ti nagpara.
Iti tantiam doblien ti maysa ti bagim.
Pinagtenggaandaka a linipit.
Ganganin dika maanges.
Inyawatda ti bayadda ket uray la nadusag ti bakrangmo.
"Manong kurang ti dua piso ti bayadmi." kinunada,
Nagkudkod ti ulo ti drayber.
"Manong tay suklik, asidegakon!" kinunam,
Inyawatna ti sensilio. Nagbilangka.
Kurang ti dua piso.
"Kurang ti dua piso, manong!"
"Awan ti bariakon. Singirem dagita kaabaymo."
inbugkaw ti drayber.
Kinitam dagiti dua a lumba-lumba, ket inisemandaka.

v.
Nagdisaagka nga addaan babantot ti riknam.
Nakurangan iti dua piso ti puonam.
Inukagmo ti notebook a nangilistaan kadagiti mabalin a pagaplayam.
Inunam ti opisina ti nakalamlamiis a call center a sinerrek.
Nagtayyek ti pagorasan ket naibus ti tallo
orasmo a makipinnadaringungo kadagiti naginterview kenka.
Kamaudianna rimmuarka a nalpay ti abaga, saan kano nga umanay
ti bokabularium iti ingles. Kanem met kano dagiti saom ket
jejemon kano dagiti ispelingmo. Imbag laengen ta saan a bekimon.
"TuawUA6@n K@h N@H LAng nUAm!n jejEjeje."
Basolmo kadi no isu ti ar-aramatem sadiay iskuelaam,
ken isu ti lenguaheyo iti selpon.
KAzapulAN Ah MU@k@zapUlkah !+eh tRu@v@h0w 
tApn0h muaavr0wT T1 guasg@S+0s k3NKah!
Nagpapausam laengen ti nagipasa iti kaabay a pasdek ti sinerkam itay.
Kuna tay nangasisti kenka, mangtedka kano nga umuna iti sangagasut a pisos
a pangproseso ti panagaplaymo.
Agbalawkan ta awan met ti nawadwad a kuartam.
Sika la garuden ti agsapul ti panguartaan
ngem apay a sika pay ti inda dawatan.
Gayam agensia ti naserrekmo.
Adu ti nakapila.
Adu ti mangiruar ti kuarta manipud kadagiti petaka.
Agririn ti tianmo.
Nangsapulka iti mabalin
a pangtingal iti aguriris a bagismo.
Eksakto ti food cart iti igid ti kalsada.
Siomai with 1 cup rice, agbalor ti treinta
Inaguantaam ket lineppasmo a dagus saka limmarga.
Pasa ditoy pasa dita, no addanto maisagud di ket mayat latta.

vi.
Kas manen iti sigud agsublika manen iti *abot
nga agkul-ub, ima-ima a kas iti sigud.
Nagkalangiking ti lima pisos a tedda iti balonmo itay.
Nakiaribungbongka met kadagiti makitintinnudok iti parayok.
"I wanna be a billionaire!" ti pasurot ti maipatpatugtog
iti iking ti bisikletana.
Nagkallatik ti panunotmo.
Addanto isungbatmo ken nanangmo.
"Kasapulan a makasapulka iti trabaho
tapno maabrot ti gasgastos kenka!"

Napanunotmo ni Rajnish.
Ni Carolina a kalkallabayen ni Angkuan.
Ken ti pannakalugim a kapitalista iti agmalem.



*abot - kaiskuateran a lugar



Val City | Marso 18, 2011
Ladawan:http://www.exitinteriors.co.uk/

Post a Comment

Popular Posts