Skip to main content

Ti Sapatos




Kompleto dagiti aldaw da Nana Merced ken Tata Carias ta simmangpet dagiti tallo nga annakna a naggapu't Amerika. Nagbakasion dagitoy tapno iselebrarda ti Paskua ken Baro a Tawen ditoy Pilipinas. Tunggal maikadua a tawen nga agtutulagda nga agawid tapno makadennada ida.

Kalpasan a nakainnaw ti baket iti naaramat a naglutuanna iti nagsasanguanda idi rabii para iti media noche ket inawis ni Eleonor, ti buridekda nga anak a babai a mapanda iti mall. Aggatang kano iti itugotna nga agsubli iti Amerika ta nalaklaka dagiti magatang ditoy.

Nagtarusanda ti napan nagpili iti sapatos. Nagbidingbiding met ni Nana Merced ta amangan no makakita iti mayat a para iti anakna. Pinilina ti nalabbaga nga addaan iti natayag a takongna. Bagay la unay kunkunana ta immala kenkuana ti tayag. Idi masiguradona, pinayapayanna ti anakna. Immasideg met daytoy ngem bitbit ni Eleonor ti napilina.

"Kitam daytoy nakkong. Nagpintas 'ne. Alamon sayang."

"Napintas nga agpayso 'nang." Binagkat ni Eleonor daytoy sana minira.

Mayat ti diseniona ngem idi miraenna nasiertona a naaramid laeng daytoy iti artipisial a lalat. Di a makaandur iti lamiis ken pudot sadiay ballasiw-taaw. Nagkuy-os ti rusokna ta malagipna ti sinturon nga ibaot kenkuana ti asawana iti tunggal mabartek. Idi di a makapagteppelen indeborsiona daytoy kalpasan ti makatawen ta dina maibturan ti kinadangkok daytoy. Inreto daytoy ni Nana Merced idi kenkuana. Maysa nga anak ti kumarena ngem sadiay metten Amerika a dimmakkel. Maadaannakto ti guapo nga apoko ta adda langa daytoy agbalin a manugangko. Permi ti panangdaydayaw idi ti baket.

Impadasna ti sapatos a pinili ti inana. Ngem kasla pespesenna dagiti ramay ti sakana ken dina maibturan ti katayagna ta ingatona unay ti butoyna. Urayla napadiwig.

Inisemanna ni nanang ket nakapagdesisionen ipadasna met ti bukodna a pili.

-01/01/12

Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…