"PAPANG TULUNGANNAK MAN A SAPULEN TI EXODUS."

"Papang pakadanunan dagiti sabong ti pan-aw no ikayab ti angin?" Daytoy manen ti dinamag ti anakko kaniak. Banag a diak ninamnama. Madamana gamin a kurkur-itan ti puzzle a naglaunan dagiti nagan ti libro ti daan a testamento. "Itayab ti angin iti milia-milia, kadagiti turturod, bambantay, kapanagan ken agraman iti danum.

HALO-HALO

Nakamisuot ni Eleonor a napasungadan ni Nana Merced iti nagtugawanna a bangko. Sumro manen ti ugalina kunkuna ti baket. Kanayon a dillawen ti anakna ti kasangona aglalo no isu ti immuna a nagsupladaan dagiti dadduma.

ANNABEL LEE

Annabel Lee, daytoy ti komplete a maudi a daniw ni Edgar Allan Poe, ti kunkunada nga Ama ti Literatura ti Amerika. Kuna dagiti kritiko, ti kano asawana ti nagbalin nga inspirasionna a nangsurat daytoy.

PERFUME: THE STORY OF A MURDERER AND THE HAYDEN KHO'S PERFUME

Maysa kadagiti nobela a kayatko a basaen ita ket ti Perfume: The story of the Murderer a sinurat ni Patrick Süskind, original daytoy a nasurat iti Aleman idi 1985 ket addaan iti paulo a Das Parfum. Naiyulog metten iti nasurok a 46 a lenguahe ket nakalakon iti 12 a riwriw a kopia. Naipelikula pay daytoy a nobela idi 2006 iti isu met laeng a tiltulo ken indirehe ni Tom Tykwer.

Panakakset


Daras a timmakder ni Nana Merced idi dumanon kenkuana iti sala a pagbuybuyaanna iti paboritona a teleserye ti angot ti makmaksetan nga innapuy. Iti pannakatikawna tapno salbarenna ti agtultuloy a panakaksetna, naiggamanna ti pabitin ti kaldero nga asero nga awan ti rigis a pangiyaonna koma manipud iti dalikan. Naglinamma iti dakulapna ti uges ti kudil a nakesset.

Pinuyotanna ti nasinit tapno maalay-ayan ti ut-ot sana ginaw-atna ti pamunas ket binarabadanna daytoy. Inbalikkuagna ti tangep ti kaldero ket simmabat iti agongna ti angot ti ngumisiten nga innapuoy. Pabpabasolenna ni Tata Carias nga itay pay bigat a pimmanaw tapno agpabaaw iti pudot ti ulona kalpasan iti inda panagsubang gapu laeng iti bassit a banag.

Ket iti panagpanpanunotna no kasanona nga ray-awen ti bagbagina, naimasanna ti nagbuya ket nalipatanna ti lutlutuenna nga innapuy nga itay pay koma a nalinay. Sigurado a madegdeganto manen ti ririda ken lakayna. Amangan ti bassit a rissik ket agbalin a gil-ayab.

Kinitana ti innapuy, nangala iti bandehado sana inlasin ti mabalinna pay a masalbar. Nangrim-it iti bawang. Pimmanaw ni Tata Carias itay a di nammigat. Daytoyton ti pangrabianna.

Isunton ti agpakumbaba ken lakayna.

Buya Manipud iti Ngato


(Naiyulog manipud iti “Seen from Above” ni Wisława Szymborska
Parte daytoy ti antolohia nga From View with a Grain of Sand: Selected Poems   
a nai-translated manipud iti Polish da Stanisław Baranczak ken Clare Cavanagh   )

Maysa a natay a simmawa ti nakaidda iti bit-ang iti tengga ti kataltalonan.
Nakaurnos ti tallo a pares a sakana iti rabaw ti tianna.
Imbes a riribuk ti pannakaidasay, kinatarnaw ken kinatalinaay.
Saan a nakabutbuteng ti pagteng a kastoy,
bassit laeng ti naokuparanna, manipud kadagiti ruot agingga kadagiti erba-buena.
Naaladan ti dagensen.
Immasul ti tangatang.

Tapno maigaga ti kinakappia ti panunot, pumusay dagiti ayup
iti narabaw a rason: saan da a simmina, basta natayda lattan.
Kasta tay' man a panunoten a nangibati da laeng ti bassit a rikna ken pakalaglagipan;
pimmanawda, iti ammo tayo, manipud iti pabuya a di unay nakaam-ames.
Dida tayo al-aliaen dagiti napakumbaba a kararuada,
ammoda ti lugarda,
ammoda ti agraem.

Isu a ti natay a simmawa iti bit-ang,
rumaniag a naidda iti lawag ti init, saan ketdi nga ipanessan.
Umdasen ti panangtaliaw tapno maipeksa ti pannakipagrikna-
nalawag nga awan met unay ti napasamak kenkuana.
Dagiti napapateg a banag ket naisangrat para kadatayo,
ti biag ken ipupusay, ti pannakaidasay
a mangtunton ti nalinteg a karbengan.


Abril 10, 2012

Para Iti Nakaisangratanna No Siasinno Kay' Man



Arsagiddak ita ta mariknak awanen ti siasinoman a makaawat iti marikriknak no di laeng ti bagik. Uray pay ti angin inpaidamna a sagiden ti aangsak. Kayarigak ti duduogan a kayo iti napanawan a disso. Ta iti panagkunak kabusorko amin ti aglawlawko, awanen ti makaimatang ti kinataok ta maysaak laengen pagpigadan a nagilugesan ti amin a simrek ngem rimmuar iti biagko. Bagik ti sainnek ti aglawlaw. Manipud kadagiti nauuneg a sennaay agingga kadagiti kararabawan a rason a di makaawat iti palawag. Binukodanda ti kinasin-aw ket binukudak met ti kinarugit. Natarnaw amin a saoda ket amin nga isawangko bin-igda sinasalawasaw.

Ta uray pay ti pangsakduak koma ti pigsa ket maysa metten kadagiti mangbarbarsak kaniak. Ti pigsa a mangsegged koma ti kababalinko, ti rason no apay a ti lubong ket addaan maris, addaan biag. Nalabbaga a kas iti dara a mangpagunay iti uratko. Wenno maysa a berde nga aglawlaw a manggargari kadagiti matak. Ta ania ti biag a nauspak? Ti biag a nabati, maysa laeng nga arapaap. Mabalin a pumudno ngem kaaduan a napnuan iti kinadaksanggasat.


Abril 9, 2012


Ti Aluwagi

 madama a satsatsaten ti aluwagi ti kalapawna
a tedtedda ti bagyo - iyakarna
dagiti adigi ken diding
iti depaar ti daya ti solarda
a saan unay a matupar ti bales ti angin
iti tiempo ti allawig.

nakarinikna iti saniit ti kudilna
ket ingkeddengna pay laeng ti napan naglinong
tapno palabsen ti init
iti sirok ti mangga iti likud
ti marakrakrak a balay.

nagtangad ti aluwagi - nakitana ti maysa nga umok
iti baet ti dua a sanga -
dua a billit ti agalla-allatiw
kadagiti narurutan a bulong nga agbumbunag
iti arutang ken ruting nga iseksekda
iti naingpis nga umok nga inay-ayam met ti angin,
naguni dagiti sumirsirip nga annakda.

inyuldag ti aluwagi ket inlallay ti mababain nga
angin ti bagina agingga a nairidepna,
nalukag daytoy iti makarikna iti danum
a nagparsiak iti rupana.
nalidemmen ti batogna
siniripna ti umok, natarimaanen daytoy
nagtaray ti aluwagi iti kalapawna
a ganganin marba.



Abril 9, 2012


Agnanayon Nga Ayatem ti Babai ti Abril


(naiyulog manipud iti daniw ni Ogden Nash nga Always Marry An April Girl )

Ibunnannag ti orasion ken bendisionan dagiti an-anting,
Nasapulak ni Abril kadagiti takiagko.
Bimmalitok nga Abril, naulep nga Abril,
Natalinaay, nadawel, nadunggo, naparammag;
Nalamuyot nga Abril iti aglaladut a panagsasabong,
Nasalemsem nga Abril ken kellaat nga agpungtot,
Agnanayon nga agbalbaliw, agnanayon a sipupudno --
Ay-ayatek ni Abril, Ipatpategko la unay.

(Abril 7, 2012)