Skip to main content

Dagiti Dekorasion


Pinayapayan ni Nana Merced ti serbidora tapno ipakwentana no mano ti bayadanda iti naorderda.  Situtudio nga immasideg ti balasang nga iti panangtantia ti baket apagsagpatna pay laeng iti viente anos. Iti panagdardarasna, nasagidna ti plorera a nakaikabilan dagiti sabsabong. Nakaparabaw daytoy iti dibision tapno di makapagsinnirip dagiti dadduma a customer. Napataliaw amin a tao iti pannakabuong ti plorera iti sementado a suelo. Nagparsiak ti danum. Naimatangan ni Nana Merced ti panagbuteng iti rupa ti balasang. Ti natagari itay nga aglawlaw, nagulimek apagbiit. Insigida met nga immasideg ti superbisora ti panganan. Nakakuretret ti mugingna.

"Inka mangala iti pangkaykaymo tapno di maiwara dagiti babassit a banag ket di masugatan dagiti kustomer tayo. Inton maminsan, tanangem ti garawmo ta saan laeng a makadadaelka kadagiti banag nga adda ditoy uneg ngem amangan ta makadangranka pay." Naalumamay nga inmandar ti babai iti serbidora.

"Ma'am, pasensiaanyon daydiay taomi. Baro pay laeng gamin daydiay ditoy," panangpadispensar ti superbisora.

"Dina met ingagara ti pannakasagidna iti plorera. Linisianna laeng ti siko ti maysa a kustomeryo a madungparna koma ngem sabali met ti nasagidna. Ammok iti kabayagko a kustomeryo ditoy, idi pay laeng a makitkitak dagita a plorera. Kataengandan daytoy a restoranyo."

"Wen, ma'am."

"Iramanmo lattan no mano ti balor dayta a plorera iti bayadanmi. Kaasi met dayta serbidorayo no ikissayyo iti sueldona. Wen gayam pakibalkot daytoy dadduma a teddami, a." Insampitaw ni Tata Carias.

Madama a sagsagadan ti serbidora dagiti babassit a parte ti nabuong a plorera idi immasideg agraman ti akinkua ti restoran.

"Ay, saan, a, sir. Tapno agnakem ket dinanto ulitenen." kinuna manen ti superbisora.

"Diam tagisayangen dagiti dekorasion nga adda ditoy ta amin dagita ket pangpapintas laeng tapno ngumayed ti uneg daytoy a restoran. Aglalo ket tapno maikkanyo ti makapnek a panagserbi dagiti kustomeryo, ti kinaalerto ti maysa a puonanyo, ti panagdardaras. Maysan nga adigi daytoy a restoran, uray no mabuong wenno masuktanto aminen a linaonna daytoy a restoran, kanayonto latta nga umay dayuen dagiti tao, saan a dagiti dekorasion ti umayda a rantaen no ketdi ti iserserbiyo a dekalidad a taraon." Innayon ni Nana Merced.

Napanganga ti superbisora.

"Bay-am lattan." Kinuna ti akinkua ti restoran iti superbisorana.


- June 23, 2013




Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…