Skip to main content

SILAP



Agawidakon manipud iti panakipagkita iti maysa a tao a mangiprosproseso iti building permit ti plano idi madalanak ti maysa nga aglaklako ti peanut butter iti igid ti kalye ti Karuhatan. Medyo dakkel ti lakona a naksiled iti plastik a garapon. Dinamagko ket kinuna a dina kano kukua. Kukua kano ti maysa nga empleyado it I uneg ti pawnshop. Binitbitko ti maysa ket napanak iti uneg. Tinawarak ket intedna iti 150. Nangiruarak ti pinapel a 200 ket sinupliannak met laeng iti pinapel.

"Dayta laeng kadi ti gatangem?", kinunana.

"Adda pay lakom, aya, a sabali?" dinamagko met.

"Ket gumatangkan kadagitoy alahas."

Idik laeng a nasaripatpatan dagiti agduduma a klase ti alahas a naremata ket nasiledda iti eskaparate. Adda singsing, aritos, kwentas, polseras. Aggi-innagawda iti silap iti tunggal maysa a kas pangipasindayag iti kabukbukodanda.

"Mabalin a tintinnagan." Innayon ti babai a pangallukoy.

"Kasano daydiay?" Inimtuodko ta itaak laeng a makakita iti kasta.

"Mangitedka laeng iti downpayment ket ti udim tinnagam iti dua bulan. Samonto laeng maala ti alahas no makompletomon ti udim."

"Mayat, a." Napintas a puonan. Kasla met laeng pangiprenda. Tintinnagam ti interest na.

Siniripko amin a kas panagpilik. Kasla agbiding iti bado. Wenno kas panagpili iti babai nga ayaten ken pakasaran. Kukuam iti agnanayon ket diamton maisubli pay. Napaisemak.

"Permi ti isemmo, sir. Singsing kadi to gatangem?"

"Saan. Amangan ta sipdutemda laeng. Aritos kunak para kenni baket." Tay adda batona a blue ti immuna a pinilik.

"Pangbaket dayta."

"Ket baket met ti pangitedak."

"Semiprecious laeng dayta a bato. Daytoy, ne. Maymayat." Intedna kaniak ti maysa nga aritos.

"Kasla met peke. Nagngisit!"

"Saan. Uray no itestingta ta batona ket makitam a pudno dagita."

"Sige, patienka, ngem itestingta nga agpayso, wen?"

Innalana ti aparato. Sinnaggaysana ti tunggal bato. Limmabaga dagitoy no mabatogan ti aparato. Babassit dagiti batona ngem agpayso a diamante dagitoy. Di ked ti diamante ket agnanayon. Ken saan a maputol daytoy iti aniaman a klase no di ket ti kapadana met laeng a diamante.

"Sir, kitam, agpayso ti kunak."

Nangiruarak iti pinangbayadko. Diak kayat ti matintinnagan isu nga in-cashko amin. Kayatkon nga iyawid a sibubukel.

"Dalusak pay tapno sumilap." Sa timmalikud.

Idi agsublin nasilapen ti alahas. Iparparammagna ti adda a ngayedna. Saan la gayam a makita ti langa ti maysa a banag iti akinruar a langa. - # Oct 15, 2014
Post a Comment

Popular posts from this blog

Language Extinction

Hindi lang ang mga likas yaman at hayop ang nanganganib na mawawala sa mga susunod na araw kundi pati ang mga wikang ginagamit ng mga tao. Nanganganib na mawala dahil sa paubos ang kanilang lahi at ang kanilang original na ginagamit na salita ay nagbabago o naiimpluwensiyahan ng ibang wika.

May 6, 809 na lengguahe ang buong mundo at 100-150 nito ay matatagpuan sa Pilipinas. 32 nito ay mga Agta (ayta, atta, ati, ata, dumagat, ita, negrito, baluga, arta, ) na may iba-ibang klase depende kung saan sila matatagpuan o kung anong grupo sila nabibilang. 16 nito ay nakatira sa sakop ng Sierra Madre. Lahat ng ito ay nanganganib na mawala.

Sa ngayon ang Ayta-Tayabas( Matatagpuan sa Tayabas, Quezon), Agta-Dicamay (Dicamay River, Jones, Isabela) at Katabaga (Bondoc) ang pinakakritikal sa lahat dahil wala ng rekord kung nabubuhay pa sila. Ikinokonsidera na rin kasi itong patay na wika.

Susunod sa listahan ang Agta-Isarog (Bundok Isarog ng Naga) , Agta-Villa Viciosa na matatagpuan sa Abra at ngayon na…

The Undying Customs of Ibanag

Ang Pagmamano ay isa sa mga namamatay na kaugalian ng mga Filipino. Kumukupas habang dumadaan ang panahon at naging pang-seasonal na lang ito tuwing pasko kung saan ang inaanak ay humihingi ng aginaldo sa kanyang ninong/ninang at bago siya bigyan syempre nagmamano muna.

Sa mga Ibanag, ang pagmamano ay buhay na buhay pa hanggang ngayon. Ito’y paggalang nila sa mga nakakatanda tuwing darating ang isang nakakabata galing sa bakasyon o nawalay ng mahabang oras sa loob ng isang araw.

Ako bilang isang anak ng Ibanag (nanay ko), namulat ako sa mga ugaling kaistriktohan ng aking lolo. Ang pagmamano ay dapat ginagawa at ang di pagsunod nito’y kabastusan para sa kanila. Sisitahin ka o papagalitan.

Ang paghikab habang kumakain ay kinokonsiderang hindi paggalang sa mga nakaharap sa kainan at ganun din sa mga pagkaing nakasalang sa mesa. May kaukulang kaparusahan ito. Pwedeng papaluhurin ka sa munggong nakakalat sa sahig o sa asin na nakalagay sa bilao.

Ang pag-offer ng kape sa mga nangapit-bahay …

Baina ken Buneng

Ganganin nalikaw amin ni Nana Merced ti amin a suli ti balay. Di met laengen sumangpet ni Tata Carias.      Agmaysa orasen a binay-anna a nakatakkub ti pinggan iti lamisaan. Itay pay a nagsebo ti digo ti lauya a baka a nagrigrigatanna nga iniwa iti kutsilio ta awan ti natadem a buneng ti lakayna. Ti laeng lalat a baina ti nakitana a nakabitin iti ngatuen ti kasuoran.

Alikumkumenna koma ti pinggan idi maiwalin ti abbong ti ridaw a kumamang iti sala manipud iti kosina. Ni Tata Carias ti naikuadro. Awanan timek a simrek. Narusanger ti suot daytoy ta tanda ti dina panagsukat iti dua aldaw. Simmango iti lamisaan ket imparabawna ti buneng. Nakigtot ni Nana Merced idi maitupak daytoy iti rabaw ti lamisaan. Uray la naglagto ti tinidor ken kutsara. Namarkaan ti nasilap a buneng iti nagkiggang a dara.

"Mabisinkan? Innak laeng idadang diay sida." Timmalikod ti baket.

Agsubli koma ti baket a mapan mangala iti malukong idi magaw-at ti punguapunguanna. Agpukkaw koma nga agpaarayat ni Nan…